Geschiedenis Stelling van Amsterdam
Primair was de Stelling van Amsterdam een waterlinie. In geval van vijandelijkheden zouden grote delen van het gebied rond Amsterdam onder water worden gezet. De vijand zou dan niet kunnen oprukken. Amsterdam zou fungeren als nationaal reduit, als het laatste bastion van Nederland. De verdediging bestond uit een netwerk van sluizen en waterwegen, om zo het land rond de stelling te inunderen met water. De forten werden gesitueerd op plaatsen waar de waterlinie wordt doorkruist door dijken, wegen, of spoorlijnen. Ook plaatsen waar het water diep genoeg was voor varen met boten waren kwetsbaar. Op die plaatsen zou de oprukkende vijand niet door het water worden tegengehouden, zodat hij op deze plekken onder vuur genomen moest kunnen worden. In het militaire jargon stonden deze wegen etc. bekend als accessen. De aanleg van de Stelling van Amsterdam werd geregeld in de Vestingwet van 1874. Alles was erop berekend dat het leger en de bevolking, een belegering van negen maanden zouden volhouden.
Op een enkele latere aanpassing na is de Stelling in 1920 opgeleverd.
De Stelling van Amsterdam heeft nooit dienstgedaan, al waren de aanwezigheid van de Stelling en van de Nieuwe Hollandse Waterlinie een factor voor de Duitsers om Nederland niet in te vallen in 1914. Door de opkomst van het vliegtuig verloor de stelling na de Eerste Wereldoorlog snel aan militaire betekenis. Zij bleef echter grotendeels behouden, en de militaire status werd pas in 1963 opgeheven. In 1996 is de Stelling van Amsterdam in haar geheel op de UNESCO Werelderfgoedlijst geplaatst.
Fort Markenbinnen
Het gevaar voor de Stelling van Amsterdam bij Markenbinnen zat in "de Enge Stierop". Dit is de verbinding vanuit het Alkmaardermeer. Daardoor konden schepen binnen de Stelling komen. Verder kon licht geschut via de vlotbrug over de kade van de Markervaart komen.
Daarvoor werden er, behalve de vier zware kanonnen in kazematten aan de keelzijde met een bereik van 6 tot 8 kilometer, aan de frontkant twee hefkoepelgebouwen neergezet met geschut met een bereik van 2,5 tot 3 kilometer. Op die wijze kon men de Stierop, de Vlotbrug en de hele Middelweg verdedigen.
De officiële bezetting van het fort was 315 soldaten, 5 officieren en 12 onderofficieren. In de Genieloods was plaats voor 75 extra slaapplaatsen. De onderverdieping werd gebruikt voor verstrekken van voedsel, de slaapplaatsen zullen op de zolder geweest zijn. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 werd de Stelling van Amsterdam in staat van paraatheid gebracht.
Speciaal opgeleide geniesoldaten bereidden de inundaties voor en een deel van de soldaten werden ingekwartierd bij de bevolking. Na een eerste drukke maand brak voor de gemobiliseerde fortbezetting een tijd van afwachten aan. In november 1915 kon het merendeel van de soldaten naar huis. Slechts een paar forten, waaronder fort Markenbinnen, bleven bezet. De mobilisatie kwam men door met oefenen en wachtlopen. In de oogsttijd hielp men de boeren in de omgeving.
In de 2e Wereldoorlog hadden de Duitsers opdracht zoveel mogelijk nikkelstaal uit de forten te halen en naar Duitslang over te brengen om de op volle toeren draaiende oorlogsindustrie te voorzien van noodzakelijke grondstoffen. Maar de weg vanaf het eilandje De Woude was een smal en vaak glibberig dijkje, bovendien stond de polder onder water. Het is dus gebleven bij het opblazen van de hefkoepelgebouwen en het meenemen van de pantserplaten en geschut.
Na de tweede wereldoorlog had het fort geen functie meer. Na de watersnoodramp in Zeeland in 1953 heeft de Bescherming Bevolking (BB), met de Militaire Colonne als onderdeel van de Landmacht, het fort in gebruik genomen.
De Regionale brandweer Noord-Kennemerland (RBNK) was tussen 1985 en 2003 huurder van de opstallen op het terrein van Fort Markenbinnen. Zij exploiteerde aldaar, ten behoeve van het Samenwerkingsverband Noord-Kennemerland (SNK), een opleiding/trainingscentrum voor brandweer en bedrijfshulpverlening.
Gedwongen door de wetgeving "Markt en Overheid" is het opleidingscentrum voor de brandweer per 1 januari 2003 geprivatiseerd en verder gegaan als RBOC ‘fort Markenbinnen’ BV.
Ontvang onze nieuwsbrief
